اكبر گنجی -

در اين نوشته، فرض بر اين است كه در ايران معاصر جنبشی برای انجام تحولی دموكراتيك در سامان سياسی و اجتماعی كشور وجود دارد. اين دگرگونی‌خواهی، كه علی‌الفرض وجود دارد، البته يك «جنبش»است، و نه بيشتر، يعنی اقدام جمعی‌ای است كه تشكيلات منظم و كاملی ندارد و تركيب آزادی است از افراد و گرايشها و جريانهای مختلف در داخل و خارج كشور. اين جنبش، تحول‌خواهی‌ای است كه نه انقلابی‌‌گری، بلكه اصلاح‌طلبی است. اصلاح‌طلبی آن صرفا در اين معنی است كه شورشگر نيست، طرفدار اقدام نظامی از درون يا بيرون نيست و اين خواست يا ادعا را ندارد كه با يك ضربت می‌توان جهشی تاريخی را ممكن ساخت. درست در اين معنی، تحول‌خواهی‌ای دموكراتيك است، دموكراتيك است چون معتقد است كه اگر از انديشه و شيوه‌ی عمل دموكراتيك نياغازيم، به دموكراسی دست نخواهيم يافت. اين جنبش، جنبش تحول‌طلبانه «ايران» است، نه جای ديگر. از اين رو، هم به جهت تحول‌طلبی دموكراتيكش و هم به جهت ايرانی بودنش خصوصياتی دارد و، به نظر نگارنده، بايستی به اعتبار درسگيری از تاريخ داشته باشد كه من در زير برداشت خود را از آنها فهرست‌وار می‌آورم و اميدوارم با طرح آنها سهمی را در پيشبرد بحث در اين حوزه ادا كرده باشم:

۱) هزينه‌ی انقلاب بسی بيشتر از سودِ آن است. انقلاب را چه به معنای دگرگونی اساسی و سريع آرمان‌ها و نهادهای حكومتی از راه سرنگونی خشونت‌آميز بگيريم و چه به معنای دگرگونی اساسی و سريع ...

اکبر گنجي، در سفر اروپايي خود به فرانسه رسيد و در ديدار با جمعي از ايرانيان تاکيد کرد: "همه در يک کشتي هستيم و موظفيم از حق ضايع شده مردم دفاع کنيم".

گنجي که به دعوت انجمن گفت و گو و دموکراسي در دانشگاه سنت دني سخن مي گفت، بامقايسه جمهوري خواهي و مشروطه خواهي و تاکيد بر اينکه وي از جمهوريخواهي دفاع مي کند، گفت:"براي تحليل وضعيت بايد بدانيم چه تصوري از رژيم حاکم بر ايران داريم، و نه از شرايط حاکم بر ايران...